28 Şubat 2026 Cumartesi

Yew Raştameyîş

 Sereyê aşma hezîranê 2025î bi. Beledîyeya Dîyarbekirî meydanê Şêx Seîdî de yew fuaranê kitaban viraştibi. Fuar, dormareyê yew hefte ramit. Nizdîyê peynîya fuarî de rojê yewşemeyî(tr. pazar) de mi zî yew lingi visti weyra. Weşanxaneyê Vateyî zî weyra de yew stand akerdbi. Ez tayê rew şîbîya û hema newe tek tûk standî ameybî akerdiş. Teştareyî ra pey mamoste Denîz Gûndiz ame û standê Vateyî zî akerd. Ez zî ey het de ronişta. Ma hîrê çar heb embazî bîyê weyra de. Tek tûk mêrdim ameynî şînê. Nizdîyê yew saeti ra pey mi dî o ame. Hîris, hîris panc serre asaynî. Qama ey zaf berz nêbî û kîloyê ey estbi. Ame xo da şinasnayîş û fesal ma het de ronişt. Yew zazayê Licêyi bi û yew qazayê Dîyarbekirî de malimeyi kerdinî. Teberî ra kê wexto ke ewnîyaynî  têwgeyrayîşî ey ra, kê vatinê tam yew tîpî malimî ey de est o. Fekê Licê de weş zazakî qal kerdinî  û wendiş û nuştişê zazakî newe destpê kerdbi.

Ma het ronişt û ca bi ca beşdarê terraqa ma bi. Mêrdimêko mûtewazi bi. Çand heb kitabî herînayî. Mi zî kitaba xo îmza kerdi û dayi ey. Qayilbi ke zazakî nuştiş û wendiş weş bander bibo. Inawa ma yew saeti ra vêşîr terreqna. Ez ey ra yew di çî persaya û tayê behsê xo kerd. Goreyê vatişanê ey, aîleyê ey zaf dîndar o û semedê ina dîndareyi ra wexto ke 23 serre bîyo, ey zewejnayo. Ino zewaj, zaf zerba ey nêbîyo û qayil nêbîyo.

Mîyanê terraqa ma de yew gami mesela ameyi dînî û ma pêrînan çand qalî kerdî dînî sero. Her kes fikirê xo vatinî. Beyntarê qalanê ma de mi dî yew vengo nizmî reyde va;

-          Ez zî kîlîse ra vejîyaya û ameya ewtîya. Ewro ayînê ma estbi.

Veng tene mi resa. Mi va qay henek keno. Ez ey ra persaya;

-          To va se?

Ey va;

-          Ez newe kîlîse ra vejîyaya û ameya ewtîya. Ez xirîstîyan a.

Inê vateyî ey ma pêrinan şaş kerd. Ma bala xo dayi ey sero. Ez ca de hewna ti ra persaya;

-          Ti senî xirîstîyan bîyê? To newe va, ma û pîyê ma zaf dindar ê. Hela ma rê meselaya xo vaji. Yew dewa Licê ra yew xirîstîyan senî vejîyeno?

Destpê kerd û sere ra meselaya xo ma rê inawa vat:

-          Ez hema tam nêameybîya xo ser, ma û pîyê mi ez zewejnaya. Ino zewaj de zera mi çinê bî. Cenîya mi yew cenîya xidar bî. Beyntarê mi û aîleyê mi de vinderti. Yew ca ra pey nêverda ma û pîyê mi bîrê keyeyê mi. Nêverdaynî ez zî şêra keyeyê înan. Ez aîleyê xo reyde pîs bîya. Cenîya mi zaf ameynî mi sero û ez behcnaynî. Hetê psîkolojî ra tayê problemî mi de vejîyayî. Ez mîyanê ino zewajê xo de pîli bîya. Yew ca ra pey mi destpê kerd û xo bi xo ez tayê çî persaya. Ez çêra kewta ino halî? Sebebê mi çî yo? Kam sebebe mi bîyo? Tewr peyen mi fehm kerd ke semedê dînê îslamî ra ez ino halî de ya. Çimkî rîyê ino dînî ra ez rew ameybîya zewejnayîş û ino zewaj zî ez arda ino halî. Wexto ke ez ina netîce resaya, edî roj bi roj ez îslamî ra dûr kewta. Tewr peyen zî mi dînê xo bedelna û ez bîya xirîstîyan. Aîleyê mi de zî tû kes hema nêzano. Cenîya mi zî nêzana. Mi ewro aye ra va, ez şona çarşi û ez vejeya keye ra. La ez semedê ayînê yewşemeyî(tr. pazar ayini) ra şîya kîlîse. Heta zewajê mi zî betal bîyo û mi cenîya xo veradaya, la xebera aya çin a. Çimkî mi dînê xo bedilnayo û mareyê mi zî betal bîyo.

Wexto ke ino cûmleyê xo yê peyenî kerd, yew peşmirîyayîşo mehnayin ame rîyê ey ra nişa. Ma tabî heyret mendî. Tewr zaf zî ez heyret menda. Mi dî embazanî ra yewî va;

-          Şima ra aseno, cenîya nêbeya, mêrdimî dînî ra zî vejena!

Ma tayê huyayî. La bala mi hema ey sero bî. Mezgê mi pirê persan bibi. Mi va;

-          Senî tû kes nêzano ti bîyê xirîstîyan?

Ageyra mi ra va;

-          Cayê karê mi de tayê mêrdimî bander bîyê. Ez mektebê xo de mûdir yardimcisî ya. Ca bi ca ez raştê mobîngî yena û ez pêhesîyena ke peyê mi de mi ra vanê gawir. La xemê mi de nîyo.

Hema her vateyê ey ez şaş kerdinî. Ma inawa yew saeti ra vêşîr terraqna û dima cenîya ey telefon kerd ey rê. Va, ez gerek warda şêra, gedeyî paveyê min ê. Warişt hêdî hêdî raymend.

 

(Semedê ino nuşteyî ra mi ey de qal kerd û ez bander bîya ke dewlet ey girewto açik. Sebebê ino muameleyî, o zî tam nêzano la goreyê vatişê ey, îhtîmalo pîl semedê dînî ey ra yo.)